English Srbsko

RIJEKA VRBAS
Rijeka Vrbas, sa svojim pritokama, atraktivna je sa hidroenergetskog aspekta. Zbog toga se počela energetski iskorištavati još za vrijeme Austrougarske monarhije izgradnjom HE "Jajce", 1984. godine, snage 8 MW, čija se energija koristila u hemiskoj industriji do 1957. godine.
Nakon II svjetskog rata prišlo se daljoj izgradnji hidroenergetskih objekata, tako da su u pogon puštene HE "Jajce II" 1954. godine, snage 30 MW, sa bilansom proizvodnjom 175 GWh, a zatim HE "Jajce I", 1957. godine, snage 48 MW i bilansom proizvodnjom 232 GWh.

OSNOVNE KARAKTERISTIKE SLIVA RIJEKE VRBAS
Rijeka Vrbas nastaje na južnoj padini planine Vranice, na oko 1530 m.n.m., i drenira centralni dio sjevernih padina Dinarskog planinskog masiva. Ukupna dužina glavnog vodotoka iznosi oko 235 km.
Prosječan pad glavnog toka je 6 m/km, što ga čini atraktivnim hidroenergetsko korišćenje. Prosječna nadmorska visina je oko 690 m.n.m. Ukupna slivna površina iznosi cca 6386 km2. Prosječne godišnje padavine kreću se od oko 800l/m2 pri ušću Vrbasa u Savu, do oko 1500 l/m2 na južnom dijelu sliva. Prosječan specifični oticaj je oko 34,6 l/s/km2. U južnom dijelu sliva maksimalne padavine se javljaju u kasnim jesenjim i zimskim mjesecima, sa minimalnim padavinama ljeti, dok sjeverni predjeli sliva imaju najkišnije mjesece ljeti (jun-jul), sa maksimumom u novembru i decembru. Najznačajnije pritoke su Pliva, Ugar, Crna Rijeka i Vrbanja, koje se nalaze u srednjem djelu sliva.
Utvrđeni raspoloživi hidroenergetski potencijal sliva iznosi 4270 GWh električne energije, u srednje vlažnoj godini, od čega na osnovni vodotok otpada 2510 GWh ili 58,8 % a, na sve pritoke 1760 GWh ili 41,2 %.

Od ukupno iskoristivog hidroenergetskog potencijala slivnog područja, koji iznosi oko 3200 GWh, danas se koristi cca 720GWh ili 22,5%. Ova proizvodnja se ostvaruje u izgrađenim hidroelektranama Jajce I, Jajce II i Bočac.